06-05-06

Fierens in Olsht

--------------------------------------------------------------------------------Luc Fierens"collateral collages"Streams of messages, streams of consciousness.Historisch bekeken heeft de kunst van de twintigste eeuw, en vooral de hedendaagse kunst, te kampen met een communicatiestoornis. Deze problematiek heeft betrekking op het dialogeren, in die zin dat, in een op massacultuur gebaseerde maatschappij, de gesprekspartner niet meer uitsluitend vertegenwoordigd wordt door de kunstminnende mecenas. Evenwel, tegelijkertijd dient gesteld dat deze communicatiekortsluiting soms geleid heeft tot creatieve impulsen, doch de relatie tussen opdrachtgever, producent en consument van kunst ten zeerste geproblematiseerd heeft.Er bestaat dus, met andere woorden, geen organische of persoonlijke relatie meer tussen om het even wie kunst produceert en om het even wie ze consumeert; geen prins noch prelaat die in het historisch kader van zijn paleis of gebedshuis voor zichzelf, aan de hand van kunstwerken, statussymbolen creëert die prestige afdwingen. Het mecenaat heeft een grondige laïcisering gekend. Tegenwoordig is het kunstwerk verworden tot een product dat, net zoals alle andere, voorbestemd is geëtaleerd te worden in uitstalramen; geconsumeerd te worden in een omgeving die absoluut onpersoonlijk, collectief, en kwantitatief massaal is. Hoe dan nog communiceren? Hoe een publiek weten te vatten en vooral te stimuleren, in een samenleving die geregeerd wordt door globalistisch denken en terreurdaden, waarin angst en waan humane waarden perverteren, het individu een consument van illusies is, en verteerd wordt door een proliferatie van tekens en codes die hem tot een lethargische passiviteit veroordelen? Het blijkt zelfs dat vele kunst zich wentelt in deze pernicieuze situatie.Kunsthistorisch bekeken heeft de kunst in de twintigste eeuw, en vooral de avant-garde, alle gevestigde en gerespecteerde genres en categorieën gedeconstrueerd. In het verlengde van deze op deconstructie gerichte benadering, lijkt het vanzelfsprekend dat ook andere parameters in vraaggesteld worden. Het betreft met name de concepten authenticiteit, uniciteit, originaliteit, context, e.d. Veelal echter is het precies de problematiek omtrent de begrippen interactiviteit, participatie en communicatie die door de avant-garde kunstenaars worden aangekaart.Algemeen beschouwd heeft de avant-garde het kunstwerk ontsloten tot een “opera aperta” (U.Eco), geëmancipeerd van een statisch kunstobject tot een dynamisch model van processen, van loutere contemplatie tot actieve participatie. Het is een ‘détournement’ geweest en een fundamenteel onderzoek naar het interdisciplinaire en het auteurschap, vertrekkend van de “auteur als producent” (W.Benjamin) over de “dood van de auteur” (R. Barthes), tot het meervoudig of collectieve auteurschap. De romantische opvatting van het kunstenaarsgenie heeft moeten plaatsruimen voor de meer prozaïsche ‘processor’, de sociale netwerker die in het rhizoom van communicatiekanalen zijn verbinding tracht te zoeken. Uiteraard is dit fenomeen gelinkt aan een bredere mediatisatie van de maatschappij en dus ook van de kunst en de dematerialisatie van het “opera aperta” betreft zowel de digitalisering van de markt, de sitcom-isering van de ethiek en de wijze waarop kunst beschouwd wordt.Na de kaalslag van het gedematerialiseerd conceptualisme, bleek slechts een bepaald aantal opties relevant: het negeren van de avant-garde door een restauratie van de traditie ofwel het injecteren van nieuwe beeldenergie binnen de beeldende kunsten door ofwel een putten uit low-brow kunst ofwel vanuit andere kunstdisciplines. Het is opvallend dat na een herbronning vanuit het expressionisme (Transavanguardia, Neue Wilden, Neo-Expressionisme) en de recyclage woede van het postmodernisme in de jaren 1980 er bijna gelijktijdig een gestadige opflakkering en ontwikkeling is waar te nemen van avant-gardistische uitlopers: performance en Body-Art, Mail-Art en Video-Art, multimedia en new media. Met andere woorden, kunst opgevat als procesmatig communicatiemodel.Communicatie vormt eveneens de basisindex van Luc Fierens’ artistieke creativitieit. Zijn functioneren in dit leven brengt hij tot uitdrukking in een reeks projecten en visuele gedichten die precies doen wat hij wil dat ze doen: communiceren en reflecties uitwisselen met anderen, om de banaliteit van het dagelijkse leven te doorgronden en naar zingeving te zoeken, eerder dan te vervallen in het sloganeske of een socio-politieke ontleding van de realiteit zelf. Hij doet dat noch door te schrijven, noch door te tekenen of te schilderen. Hij doet het door te knippen en te plakken, te monteren en te compileren. Luc Fierens registreert, selecteert gefaseerd de tekens en codes van zijn tijd met middelen die zeer toegankelijk en herkenbaar zijn. Hij gebruikt de techniek van de accumulatie en (de)construeert fragmenten tot een nieuwe beeldende eenheid, waardoor het werk een analyse vormt van het gerepresenteerde, zowel in vorm en inhoud, alsook aanleiding geeft tot vrije associaties. Het is ‘open’, transcendent, interdisciplinair, procesmatig, conceptueel en contextgebonden, derhalve steeds gericht naar de interactie met de recipiënt. Zo bekeken staat voor Luc Fierens niet de materialisatie van kunst tot artefact centraal, maar het leggen van contacten, het uitbouwen van een netwerk, het proces van uitwisselingen: acties met een sociale relevantie. Bijgevolg, bestaat de artistieke arbeid van Fierens uit het kritisch ingrijpen in het door de massamedia bepaalde tijdsbeeld, en de structuur, de functie en de manipulatie van diezelfde massamedia ironisch te becommentariëren en waar nodig te ontmaskeren. Uiteindelijk, schuilt achter dit idee de hoop dat kunst de maatschappij zou kunnen veranderen. In de vormelijke verwezenlijking schatplichtig aan het Dadaïsme en het Surrealisme, inhoudelijk verwant aan de visuele poëzie, ideologisch aansluitend bij Fluxus, punk & underground, schakelt hij zich daarbij helemaal in de traditie van de internationale avant-garde in. [tekst van jan de vree]

11:01 Gepost door dv | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.